ข้อเสียของ อาหารสายยาง อาหารปั่นผสม ทั่วไป !แม้การให้ อาหารปั่นผสม (Blenderized Diet) จะมีข้อดีเรื่องความประหยัดและดูเป็นธรรมชาติ แต่ก็มี "ข้อเสียและข้อจำกัด" หลายอย่างที่ผู้ดูแลต้องแบกรับเป็นภาระเพิ่มขึ้น เมื่อเทียบกับการใช้ "อาหารสูตรสำเร็จทางการแพทย์" ครับ
ผมสรุปข้อเสียและประเด็นที่ต้องระวังเป็นพิเศษดังนี้ครับ:
1. ความเสี่ยงด้านความสะอาด (Hygiene Risks)
นี่คือข้อเสียที่ใหญ่ที่สุดของอาหารทำเองครับ:
การปนเปื้อนสูง: ตั้งแต่เครื่องปั่นที่ไม่สะอาด กระชอนกรองที่มีเศษอาหารติด หรือการล้างมือไม่สะอาด แบคทีเรียสามารถเติบโตในอาหารเหลวได้เร็วมาก
บูดเสียง่าย: อาหารปั่นผสมมีอายุสั้นมาก (วางข้างนอกได้ไม่เกิน 2 ชม.) หากเตรียมไม่ดี ผู้ป่วยจะมีอาการท้องเสียบ่อยครั้ง ซึ่งอันตรายมากในผู้สูงอายุ
2. สารอาหาร "ไม่คงที่" และ "คำนวณยาก"
สูญเสียสารอาหาร: การต้มจนเปื่อยแล้วนำไปปั่น ตามด้วยการกรองกากออก ทำให้วิตามินหลายชนิด (โดยเฉพาะวิตามินซีและบี) สูญเสียไปกับความร้อนและกากที่ทิ้งไป
ความคลาดเคลื่อน: แม้จะใช้สูตรเดิม แต่ขนาดกล้วยแต่ละลูกหรือเนื้อไก่แต่ละชิ้นให้พลังงานไม่เท่ากัน ทำให้ยากต่อการควบคุมน้ำหนักหรือระดับน้ำตาลให้เป๊ะเหมือนอาหารสูตรสำเร็จ
3. ปัญหาด้านเทคนิค (Technical Issues)
สายอุดตันบ่อย: หากปั่นไม่ละเอียดพอ หรือกรองไม่ดี เศษเนื้อหรือกากผักจะไปติดในสายยาง ทำให้ต้องเสียเวลาสวนล้าง หรืออาจต้องไปโรงพยาบาลเพื่อเปลี่ยนสายใหม่
ความหนืดไม่แน่นอน: บางวันปั่นข้นไปทำให้อาหารไหลยาก บางวันเหลวไปทำให้ผู้ป่วยได้รับสารอาหารน้อยกว่าที่ควร
4. ภาระของผู้ดูแล (Caregiver Burden)
เสียเวลาและพลังงาน: ต้องจ่ายตลาด เตรียมของ ต้ม ปั่น กรอง และล้างอุปกรณ์จำนวนมากวันละหลายรอบ
การเก็บรักษา: ต้องมีตู้เย็นที่สะอาดและมีพื้นที่เพียงพอสำหรับการแช่อาหารที่แบ่งเป็นมื้อๆ
5. ปัญหาสุขภาพของผู้ป่วย
ท้องอืดง่าย: อาหารปั่นมักมีฟองอากาศจากการปั่นเยอะ หากไม่พักให้อากาศลอยขึ้นก่อนให้ จะทำให้ผู้ป่วยมีลมในกระเพาะมาก
ขาดวิตามินบางชนิด: หากผู้ป่วยต้องทานอาหารปั่นต่อเนื่องเป็นเวลานานเกิน 6 เดือน มักพบปัญหาขาดวิตามินหรือแร่ธาตุบางตัวที่สูญเสียไปในขั้นตอนการเตรียม
📊 ตารางสรุป: อาหารปั่นทั่วไป vs อาหารสูตรสำเร็จ (Commercial Formula)
หัวข้อ อาหารปั่นผสมทั่วไป อาหารสูตรสำเร็จทางการแพทย์
ความสะอาด เสี่ยงปนเปื้อนสูง ปราศจากเชื้อ (บรรจุกระป๋อง/ถุง)
ความสะดวก ใช้เวลาเตรียมนานมาก ชงง่ายหรือเปิดเทได้ทันที
สารอาหาร กะปริมาณยาก ไม่คงที่ คำนวณมาเป๊ะตามความต้องการของโรค
ราคา ประหยัดกว่ามาก ราคาสูงกว่า
การไหลในสาย เสี่ยงสายอุดตันถ้ากรองไม่ดี ไหลคล่อง ไม่ตันสาย
